| |
TÜP BEBEK TEDAVİSİNDE KULLANILAN YUMURTLAMAYI ARTTIRICI İLAÇLARIN YAN ETKİLERİ
Genellikle kullanılan ilaçlarda kombine kullanım söz konusudur. Bu ilaçların kullanımı sırasında yan etkileri en aza indirmek için dikkatli bir takip yapılır. Buna rağmen bu ilaçların yan etkileri ile karşılaşılabilir. Olası yan etkileri şu şekilde sıralamak mümkündür:
| 1. Yumurtalıkların aşırı uyarılması (Ovaryan hiperstimülasyon sendromu):
Hemen hemen sadece polikistik over hastalığı olan ve yumurtlama sorunu yaşayan hastalar özel bir sorundur. Normal adet gören ve normal yumurtalık cevabı olan hastada çok nadirdir. Bu yan etki, hastaların %10-20'sinde hafif şekilde görülebilir. Karında şişlik ve gerginlik, hazımsızlık gibi bu hafif rahatsızlıklar bir süre sonra düzelir.
Hastaların %1'inde ise bu yan etki daha şiddetli bulgularla seyreder. Bu durumun temel nedeni aşırı büyümüş ve uyarılmış yumurtalıklardan karın boşluğuna muhtemel hormonların etkisi ile sıvı kaçışıdır. Bu kaçan sıvı litrelerce olduğu zaman rahatsızlık hissi artmaktadır. Karın boşluğu ve akciğer zarı içinde dahi sıvı birikmesi meydana gelebilir.
Yaratacağı sorunlar ve çözümler
- 1 - Bu sıvı birikimi yeme-içme, yatmayı olumsuz etkileyebileceği gibi aşırı durumlarda nefes almayı olumsuz etkileyebilir. Bu sorun aralıklı olarak sıvının karından boşaltılması ile rahatlıkla çözümlenebilir. Şiddetli olduğu durumlarda yatarak tedavi gerekebilir. Ancak bu durum genellikle geçicidir ve 1?2 haftadan uzun sürmez. Ulltrason ve kan testleri ile hastaların tedavisi düzenlenir.
- 2 - Geçici olan bu durumda en büyük ihmal ise damarlardan eksilen bu litrelerce sıvının yerine konmayışıdır. O yüzden böyle bir tabloda ağızdan günlük 4-5 litre sıvı alınması veya bulantı ve şişlikten dolayı alınamazsa damardan yatarak bu sıvının verilmesi zorunludur. Aksi durumda en ciddi komplikasyon böbrek yetmezliği, damar içi pıhtılaşmaya bağlı hayati organlarda hasarlarıdır. Şiddetli olduğu durumda en önemli birinci yaklaşım embriyoları tümden dondurmak ve transfer işlemini dondurucudan çıkarılacak yumurtalarla 2 ay sonra gerçekleştirmektir. Eğer bu belirtilere rağmen yumurtalar dondurmadan direk yerleştirilir ve gebelik oluşursa bu durumun düzelmesi haftalarca gecikebilir. O yüzden böyle bir şiddetli aşırı uyarılma riski görürsek oluşmuş embriyoları tümden dondurmak ve gebeliği 2 ay ertelemek hayat kurtarıcı olmaktadır.
- 3 - Diğer bir komplikasyon da irileşmiş yumurtalıkları sapının etrafında fark edilmeden burkulmasıdır (torsiyon). Bu durum aşırı uyarılmış hastaların %1 inde gözükür ve tedavisi laparoskopi ile basit bir cerrahi müdahale yaparak düzeltmektir.
|
|
 |
| |
|
|
| 2. Çoğul gebelik:
Tüp bebek tedavisinde kullanılan iğne tedavisine bağlı olarak çoğul gebelik gelişme olasılığı %20'dir. Buna karşın doğal gebeliklerde bu oran %1-2'dir. Ortaya çıkan bu çoğul gebeliklerin çoğu ikiz gebelik olup, %5 kadarı üçüz ve fazlasıdr. Üçüz ve daha yüksek çoğul gebeliklerde gebeliğin kaybı, erken doğum, doğumsal anormallik, çok erken doğuma bağlı olarak özürler, gebeliğe bağlı tansiyon yüksekliği ve anneye ait diğer komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle, üçüz ve daha yüksek çoğul gebeliklerin ikize indirgenmeleri işlemi mutlaka düşünülmelidir. |
|
 |
| |
|
|
| 3. Dış gebelik:
Embriyonun rahim içine değil de karın içinde başka bölgelere (tüpler, yumurtalıklar, karın boşluğu) yerleşmesi durumuna dış gebelik adı verilir. Normalde tüm gebeliklerin yaklaşık %1'inde görülen dış gebelik, yumurtlamayı arttırıcı iğne tedavisi ile tüp bebek tedavisinde görenlerde biraz daha sıktır. Dış gebelikte ameliyat veya uygun olgularda ilaç tedavisi gerekir. |
|
 |
| |
|
|
| 4. Kanser riski:
Yumurta geliştirici iğneler çok uzun yıllardır kullanılmakta olup, şu ana kadar yumurtalık kanseri veya diğer organ kanserinde artış yaptığına dair bir kanıt ortaya konmamıştır. |
|
 |
|
|
|